Mieszkasz na wsi albo na osiedlu domków i otwierasz okno zaraz po wstaniu albo tuż przed snem? To akurat dwie pory, kiedy z okolicznych kominów leci najwięcej dymu. Zimą lepiej wybrać inny moment, zakręcić kaloryfer i otworzyć okno na oścież na 5–10 minut.
Rano i późnym wieczorem kominy pracują najmocniej
W domu ogrzewanym piecem dzień ma swój rytm. Rano trzeba rozpalić albo dołożyć do pieca, a wieczorem dokłada się na noc. W tych godzinach nad wsią i osiedlem domków jednorodzinnych wisi najwięcej dymu, a otwarte okno wpuszcza go prosto do salonu czy sypialni.
Ten dym to coś więcej niż zapach. Spalanie węgla kamiennego, wciąż jednego z najczęściej używanych paliw w polskich domach, uwalnia pyły zawieszone, tlenki siarki i azotu oraz silnie toksyczny benzo(a)piren. To właśnie on odpowiada za słodkawy „zapach zimy”. Do tego dochodzi dym ze śmieci spalanych w piecach.
W mieście przy ruchliwej ulicy rozkład wygląda inaczej. Tam warto omijać godziny szczytu, zwykle od 7:00 do 9:00 i od 15:00 do 17:00. Na obrzeżach miast, gdzie stoją domy jednorodzinne i kamienice z indywidualnymi piecami, trzeba brać pod uwagę obie rzeczy naraz: korki i kominy.
Jak wywietrzyć dom zimą bez wychładzania ścian?
Zimą wietrzyć trzeba, i to często. Zamknięte mieszkanie szybko łapie nadmiar wilgoci, a z nią pleśń na ścianach i oknach. Rośnie też stężenie dwutlenku węgla, a powietrze bywa przesuszone. Liczy się jednak sposób.
- Zakręć głowicę na kaloryferze. Grzejnik pod oknem nie będzie wtedy grzał powietrza, które za chwilę wyleci na dwór.
- Otwórz okno na oścież. Najlepiej dwa okna po przeciwnych stronach domu, żeby zrobić przeciąg.
- Odczekaj 5–10 minut. Krótka i intensywna wymiana powietrza nie zdąży wychłodzić ścian i mebli.
- Zamknij okno i odkręć głowicę na poprzednie ustawienie.
Najgorszym wariantem jest okno uchylone na wiele godzin. Dom powoli traci wtedy ciepło, a energia na ogrzewanie idzie dosłownie przez szparę.
Smog za oknem? Kratki w łazience nie zaklejaj
Przy silnym smogu łatwo przesadzić w drugą stronę. Wietrzenie da się wtedy ograniczyć i poczekać, aż powietrze na zewnątrz się poprawi. Nie wolno jednak trwale odciąć domu od świeżego powietrza.
Jest jeden błąd, którego nie wolno popełnić: zakleić kratkę wentylacyjną taśmą albo zasłonić ją kartonem, bo „ciągnie smogiem”. Dotyczy to szczególnie łazienki czy kuchni z piecykiem gazowym. Urządzenie gazowe musi mieć zapewniony wymagany dopływ powietrza, więc kratka zostaje odsłonięta niezależnie od tego, co dzieje się za oknem.
Jeśli w okolicy powietrze często jest złe, rozsądnym uzupełnieniem będzie domowy oczyszczacz powietrza. Nie zastąpi on wentylacji, ale pomoże w dni, gdy okna lepiej trzymać zamknięte.
Zamiast zegarka sprawdź mapę jakości powietrza
Godziny to tylko wskazówka. Nie da się z góry założyć, że o świcie albo wczesnym popołudniem powietrze zawsze będzie czystsze. Jeśli sąsiednie kominy dymią akurat wtedy, sama pora dnia nic nie daje.
Największym wrogiem jest inwersja termiczna. Pojawia się przy niskiej temperaturze i braku wiatru albo bardzo słabym wietrze. Cieplejsza warstwa powietrza wyżej działa wtedy jak pokrywa i trzyma zimne powietrze razem ze spalinami tuż przy ziemi. Dym nie ma dokąd uciec i długo wisi nad okolicą.
Dlatego zanim otworzysz okno na oścież, sprawdź aktualne dane o jakości powietrza na stronie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ) albo komunikaty Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW-PIB). To chwila, a pozwala nie wpuścić do domu smogu w najgorszym momencie.
