Myjesz garnek ze stali nierdzewnej, odstawiasz go na suszarkę, a rano widzisz mleczne, matowe plamy? To kamień z twardej wody. Wlej do garnka wodę, rozpuść 3 łyżki kwasku cytrynowego na każdy litr, zagotuj, zdejmij z ognia i odstaw na 15–20 minut. Potem umyj garnek i wytrzyj go do sucha.
Skąd się bierze matowy nalot na stali?
Woda z kranu, zwłaszcza twarda, zawiera rozpuszczone związki wapnia i magnezu. Gdy kropla wyschnie na ściance, woda znika, a minerały zostają. Tak powstaje biaława, mętna warstwa, która potrafi odebrać stali połysk już po kilku użyciach.
Najczęściej dzieje się to w dwóch momentach. Pierwszy to gotowanie, gdy woda paruje przy brzegach. Drugi to suszenie, gdy umyty garnek schnie sam na suszarce. Matowa powierzchnia nie oznacza, że stal jest słaba albo zużyta. To osad leżący na wierzchu, który da się zdjąć.
Podobny kredowy ślad zostawia czasem skrobia z gotowanych ziemniaków czy makaronu. Zostawiają go też detergenty, których zmywarka nie spłukała dokładnie na szybkim programie. Najczęstszą przyczyną zmatowienia pozostaje jednak kamień.
Kwasek cytrynowy: 3 łyżki na litr i wrzątek
Osad mineralny ma odczyn zasadowy, a jego pH wynosi zwykle od 8 do 10, bo tworzą go głównie węglany wapnia i magnezu. Dlatego rozpuszcza go kwas. Najwygodniejszy jest zwykły kwasek cytrynowy, który większość z nas ma w szafce.
- Wlej do garnka tyle wody, żeby przykryła cały nalot.
- Na każdy litr wody wsyp około 3 łyżek stołowych kwasku i wymieszaj.
- Doprowadź roztwór do wrzenia.
- Zdejmij garnek z ognia i zostaw go na 15–20 minut.
- Wylej wodę, umyj garnek płynem do naczyń, wypłucz i od razu wytrzyj do sucha.
Ten sam sposób pomaga na tęczowe przebarwienia, które pojawiają się na stali nierdzewnej po mocnym przegrzaniu. Wyglądają niepokojąco, ale nie świadczą o uszkodzeniu naczynia ani o tym, że wydziela ono coś szkodliwego. Pustego garnka lepiej jednak nie rozgrzewać na mocnym ogniu, bo silne przegrzewanie mu szkodzi.
Wacik z octem na drobne plamy
Gdy plamy są drobne i powierzchowne, na przykład pojedyncze zacieki po kroplach, nie trzeba niczego gotować. Nasącz wacik kosmetyczny octem spożywczym. Na drobny osad wystarczy około 7 kropli. Przetrzyj nim dokładnie matowe miejsca.
Jeśli nalot nie schodzi, dolej więcej octu i przetrzyj jeszcze raz. Na koniec umyj garnek w ciepłej wodzie z płynem do naczyń i wytrzyj go miękką ściereczką. Ja trzymam ten sposób na szybkie poprawki zewnętrznych ścianek, a kwasek na większe zmatowienia w środku.
Których garnków nie czyścić kwasem?
Kwas dobrze radzi sobie z kamieniem na stali nierdzewnej, ale innym materiałom może zaszkodzić. Ani octu, ani kwasku nie używaj do naczyń:
- aluminiowych,
- żeliwnych,
- miedzianych,
- emaliowanych z metalowym rdzeniem,
- z powłoką nieprzywierającą.
Takie garnki myj ciepłą wodą z płynem do naczyń i miękką gąbką. Sposób pielęgnacji powinna podawać instrukcja użytkowania. Jeśli nie wiesz, z czego jest twój garnek, zajrzyj do niej, zanim sięgniesz po kwasek.
Wycieranie do sucha robi największą różnicę
Kamień tworzy się tam, gdzie woda wysycha sama. Żeby nalot nie wracał, dokładnie spłucz garnek po każdym myciu i od razu wytrzyj go ściereczką, zamiast zostawiać go na suszarce.
Nie sięgaj po ostry druciak ani środki ścierne. Nalot da się zmyć, a drobne rysy zostają na zawsze i matowią stal trwale. Na codzienne mycie stali nierdzewnej wystarczy miękka gąbka.
