Liczysz, że panele 6 kWp, które dadzą około 6000 kWh w roku, wyzerują prąd dla pompy ciepła? Nie wyzerują. Najwięcej produkują w cieplejszych miesiącach, gdy ogrzewanie domu prawie odpoczywa. Pompa najmocniej pracuje zimą, kiedy z dachu płynie niewiele. Tę różnicę kupujesz z sieci.
Ile prądu zużyje pompa w domu 140 m²?
Weźmy dom o powierzchni 140 m², dziś ogrzewany olejem opałowym. Właściciel wydaje 9000 zł rocznie na ogrzewanie i ciepłą wodę oraz 4000 zł na prąd do reszty sprzętów, łącznie 13 000 zł. Budynek potrzebuje 11 400 kWh ciepła na rok, a domowe urządzenia zużywają 4000 kWh prądu.
Pompa o sezonowym współczynniku efektywności 3 z każdej kilowatogodziny prądu oddaje średnio trzy kilowatogodziny ciepła. Na 11 400 kWh ciepła potrzebuje więc około 3800 kWh energii elektrycznej. Razem z resztą domowych sprzętów robi się 7800 kWh rocznie.
Ta liczba ma sens tylko wtedy, gdy obejmuje też ciepłą wodę. Jeśli pompa przejmie po kotle podgrzewanie wody, a w wyliczeniu zostanie samo ogrzewanie pokojów, oszczędności wyjdą na papierze wyższe niż na rachunku.
Panele i pompa pracują w innych porach roku
Kilowaty szczytowe opisują możliwości paneli w warunkach pomiarowych, a nie ich stałą pracę. Realny uzysk zależy od nasłonecznienia, nachylenia dachu, zacienienia i lokalizacji. Większość produkcji przypada na cieplejszą część roku.
Pompa ma odwrotny rytm: w mrozy pracuje najwięcej, a zimą panele produkują niewiele. Dlatego odjęcie 6000 kWh od 7800 kWh i uznanie, że z sieci kupisz tylko różnicę, to błąd, który najczęściej psuje całą kalkulację.
Ile energii z dachu naprawdę zostaje w domu
W przykładzie dom zużywa na bieżąco 35% produkcji, czyli 2100 kWh. Pozostałe 3900 kWh płynie do sieci, a z sieci trzeba pobrać 5700 kWh. Przy cenie 1 zł za kilowatogodzinę (60 gr za energię i 40 gr zmiennych opłat za dostarczenie) to 5700 zł rocznie.
Nadwyżka nie wraca jako darmowe kilowatogodziny. Trafia na depozyt prosumencki jako kwota. Przy uproszczonej cenie sprzedaży 30 gr/kWh i współczynniku 1,23 daje to 1439,10 zł. Depozyt nie pokrywa opłat dystrybucyjnych, a cena sprzedaży zmienia się razem z rynkiem.
Po rozliczeniu zostaje około 4261 zł rocznie kosztów zmiennych, czyli blisko 8739 zł mniej niż wcześniejsze 13 000 zł. Kiedy przeliczałam ten przykład, najbardziej zaskoczyło mnie, że ponad 4000 zł rachunku zostaje mimo 6000 kWh z dachu. W tej kwocie nie ma opłat stałych, przeglądów pompy, ewentualnej naprawy falownika ani zmian cen.
Autokonsumpcję podniesiesz bez magazynu energii: zmywarka w słoneczne południe, podgrzanie wody w zasobniku w środku dnia. Nie przegrzewaj jednak wody tylko po to, żeby zużyć prąd z paneli. Pompa ma przede wszystkim grzać wydajnie.
Całe przedsięwzięcie w przykładzie kosztuje 60 000 zł: 20 000 zł fotowoltaika 6 kWp z montażem, 35 000 zł pompa z osprzętem i uruchomieniem, 5000 zł prace elektryczne i hydrauliczne. Jeśli myślisz o kredycie gotówkowym, ratę porównuj z oszczędnością policzoną z zimowym zużyciem i serwisem, a nie z wizją rachunku na zero.
O co zapytać instalatora przy wycenie?
- Weź rachunki z dwunastu miesięcy. Liczy się zużycie w kWh, nie tylko kwota do zapłaty. Jedna faktura ze stycznia czy lipca nie pokaże całego roku.
- Poproś o obliczenie strat ciepła budynku. Dwa domy po 140 m² mogą potrzebować różnej mocy, więc dobór po samym metrażu to loteria.
- Zapytaj o moc grzewczą przy niskiej temperaturze zewnętrznej. Za mała pompa w mrozy częściej włącza grzałkę elektryczną. Za duża kosztuje więcej i może pracować mniej stabilnie.
- Ustal temperaturę zasilania. Grzejniki na 60°C obciążają pompę bardziej niż podłogówka na 30–35°C. Zapytaj, czy część grzejników warto wymienić.
- Żądaj rocznego zużycia prądu razem z ciepłą wodą. Liczba w kWh mówi więcej niż nazwa modelu.
- Sprawdź ocieplenie. Nieszczelne okna i słabo ocieplony dach pogarszają efektywność. Audyt energetyczny pokaże, czy najpierw docieplić przegrody. Na ryzyko wysokich rachunków po montażu pompy w nieocieplonym domu zwraca uwagę też Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
