Rekuperator z odzyskiem wilgoci pracuje całą zimę, a higrometr w styczniu i tak schodzi poniżej 40%? To nie awaria. Wymiennik entalpiczny niczego nie nawilża, tylko zatrzymuje w domu wodę z prysznica, gotowania i oddechu. Zanim wydasz 1500–6000 zł na nawilżacz kanałowy, sprawdź higrometrami kilka pokoi, bo czasem wystarczy pokojowy za 150–400 zł.
Dlaczego odzysk wilgoci nie wystarcza zimą?
Wymiennik entalpiczny albo obrotowy działa jak gąbka, która oddaje tylko to, co wcześniej wchłonęła. Zabiera wilgoć z powietrza wywiewanego z łazienki i kuchni i przekazuje ją świeżemu powietrzu wpadającemu z zewnątrz. Nowej wody w tym procesie nie przybywa ani kropli.
Kłopot zaczyna się wtedy, gdy na dworze jest mroźno i sucho, a domowników jest niewielu i większość dnia spędzają poza domem. Mało gotowania, krótkie prysznice, mało oddechów, więc i do odzyskania zostaje niewiele. W takich warunkach sam rekuperator nie utrzyma wilgotności względnej w przedziale 40–60%, nawet jeśli jest bardzo dobry.
Nawilżacz działa inaczej. Sam dostarcza wodę, niezależnie od tego, czy w domu ktoś akurat gotuje lub bierze prysznic, więc trzyma ustawiony poziom niemal bez względu na pogodę i liczbę osób pod dachem.
Test z higrometrami, zanim cokolwiek kupisz
Zamiast od katalogu nawilżaczy zacznij od kilku zwykłych higrometrów. Rozstaw je w różnych pomieszczeniach i zostaw na parę tygodni sezonu grzewczego. Jeden odczyt z jednego wieczoru nic nie powie, bo wilgotność skacze po kąpieli czy gotowaniu obiadu. Liczy się obraz z dłuższego okresu.
- Poniżej 40% w całym domu – to sygnał, żeby rozważyć nawilżacz w kanale nawiewnym, który obsłuży wszystkie pomieszczenia naraz.
- Sucho tylko w sypialni albo pokoju dziecka – zwykle wystarczy nawilżacz pokojowy postawiony tam, gdzie problem naprawdę dokucza.
Jeśli wyjdzie ten drugi wariant, odpada cała dyskusja o przeróbkach instalacji i kilku tysiącach złotych.
Kanałowy czy pokojowy: różnica to kilka tysięcy złotych
Solidny nawilżacz pokojowy kosztuje 150–400 zł i nie wymaga żadnego montażu: stawiasz i włączasz. Łatwo przenieść go do innego pokoju. Minus jest jeden, ale codzienny: każde urządzenie trzeba osobno napełniać wodą i myć.
Nawilżacz kanałowy to wydatek 1500–6000 zł, a do tego montaż z podłączeniem wody za 500–1500 zł. W zamian dostajesz automat. Czujnik kanałowy włącza urządzenie, gdy wilgotność spadnie poniżej progu, i wyłącza je po osiągnięciu docelowego poziomu, więc nikt niczego nie przestawia.
Urządzenie trafia na nawiew, za centralę, zwykle w odległości od metra do półtora. Ten odcinek kanału daje czas, by wilgoć rozeszła się równo, zanim powietrze dotrze do pierwszego pokoju. Do pracy nawilżacz wymaga rury z wodą na stałe oraz odprowadzenia tego, czego nie odparuje. Do istniejącej rekuperacji też go dołożysz, jeśli jest dostęp do kanału nawiewnego, ale z większym przygotowaniem. Dlatego przy budowie warto położyć te kilka metrów rur w stanie surowym, nawet jeśli nawilżacz kupisz później.
Wilgoć w kanałach sprzyja bakteriom, w tym Legionelli. Raz do roku urządzenie trzeba wyczyścić, a najlepszy moment to jesień, zanim ruszy grzanie. Najprościej zrobić to razem z corocznym czyszczeniem rekuperacji.
Jaki nawilżacz kanałowy przy twardej wodzie z kranu?
Do wyboru są trzy typy i różnią się głównie tym, jakiej wody potrzebują i ile prądu biorą.
- Ultradźwiękowy (2000–4000 zł) rozbija wodę na mgiełkę i pozwala precyzyjnie sterować wydajnością, ale potrzebuje wody o niskiej mineralizacji. Twarda woda szybko zatyka go minerałami.
- Parowy (3000–6000 zł) gotuje wodę i wtłacza do kanału czystą parę. Uchodzi za najbardziej higieniczny i najlepiej się reguluje, ale zużywa najwięcej prądu, a różnica w rachunku rośnie przez cały sezon grzewczy.
- Ewaporacyjny (1500–3000 zł) ma zwilżoną matrycę, a nawiewane powietrze, przechodząc przez nią, samo zabiera parę wodną. Zadowala się mocą rzędu 10 W i radzi sobie bez wody demineralizowanej.
Przy twardej wodzie wodociągowej najrozsądniej wypada ewaporacyjny zamiast ultradźwiękowego: działa na zwykłej wodzie z kranu bez uzdatniania i ma najniższy koszt pracy. Pamiętaj tylko, żeby wymieniać matrycę według zaleceń producenta, bo zaniedbana sama zaczyna roznosić bakterie po całym domu.
